Năng suất lao động lúc về già

Khả năng làm việc “lâu dài” là mức độ chức năng cho phép đảm bảo mọi sự lao động lâu dài của con người. Việc đánh giá khả năng lao động lâu dài, tiên lượng của nó là các yếu tố quyết định khi tuyển chọn, giám định khả năng lao động, phân công lao động, phục hồi khả năng lao động nghề nghiệp.
Mức độ hiểu biết hiện tại trong lĩnh vực sinh lý người, sinh lý lao động, lão khoa cho phép xác minh hàng loạt các qui luật chung đặc trưng cho những thay đổi khả năng lao động trí óc theo tuổi. Những thay đổi các chức năng tâm lý theo tuổi khi lao động trí óc thường không đồng đều, không đồng hướng. Mức độ khả năng lao động trí óc, tốc độ và hướng thay đổi tùy thuộc vào lứa tuổi mà chịu sự chi phối nhiều hay ít về mặt xã hội.  Song song với sự hạn chế về mặt cơ chế thần kinh của các quá trình tâm lý đã xuất hiện hàng loạt các yếu tố mới nhằm đảm bảo năng suất lao động trí óc cao lúc đứng tuổi và già.
Người ta đã xác định được rằng, các chỉ số đặc trưng cho tốc độ của các chức năng tâm lý rõ rệt khi làm việc. Nó liên quan mật thiết với việc tăng thời gian tiềm tàng của phản ứng vận động có điều kiện (thị giác – vận động, thính giác – vận động), với tốc độ chuyển động tối đa, số lượng và tốc độ xử lý thông tin, khả năng tập trung và thay đổi sự chú ý. Song chúng thay đổi theo tuổi không đồng đều. Ví dụ – tốc độ của các phản ứng vận động có điều kiện ở nam giới giảm rõ rệt lúc 60 tuổi, ở nữ giới – 55 tuổi, nhịp cực đại của các động tác lúc 50-60 tuổi. Trong những năm tiếp theo các chỉ số trên thay đổi không đáng kể. Cũng ở lớp tuổi này khả năng tập trung và chuyển đổi sự chú ý, số lượng và tốc độ xử lý thông tin, khối lượng trí nhớ nhất thời giảm (trí nhớ ngắn). Khi làm việc ở nhịp độ tự do kết quả thực hiện những nhiệm vụ trí óc của người già không thấp hơn, mà đôi khi còn tốt hơn ở người trẻ. Điều này đạt được nhờ có khả năng suy luận, tập hợp, chỉnh lý so sánh cao, đặc biệt ở những người lao động trí óc và tất nhiên là do kinh nghiệm.
Do những thay đổi hình thái phức tạp của các tế bào thần kinh, các sợi, các synap, sự thay đổi điều hòa chuyển hóa theo tuổi, nên hưng tính, khả năng phản ứng của các tế bào vỏ não giảm, các quá trình hưng phấn và ức chế, sự phân biệt các kích thích ngoại lai bị suy yếu.

Leave a Reply

(*) Required, Your email will not be published