Nói lắp – cà lăm

Nói lắp – cà lămNhưng tệ hại hơn cả là nói cà lăm (nói lắp). Tật nói lắp làm cho người nghe phì cười hoặc nếu không thì cũng phải mỉm cười vì thế các vai hề trên màn ảnh, trên sân khấu thường hay nói cà lăm. Riêng đối với người nói cà lăm, tật này đã ám ảnh suốt đời họ vì không cho họ theo đuổi một số nghề nghiệp cần tiếp xúc với nhiều thân chủ và mọi người vì dễ bị cười chê, chế giễu, họ sinh ra tự ti mặc cảm, tìm cách xa lánh mọi người. Người cà lăm thường nói một vài chữ đầu rồi bỗng dưng ngừng lại, lặp đi lặp lại mãi một chữ và không thể nào hoặc rất khó khăn mới vượt qua một vài chữ khác rồi lại cà lăm v.v… Cũng có người ngay khi bắt đầu nói hoặc đang nói dở chừng bỗng dưng dừng lại, mặt đỏ lên, bắp thịt ở mặt co dúm lại, môi mấp máy, cố gắng hết sức cũng không tiếp tục câu nói được. Ở một số người nhẹ hơn thì chỉ có thể bắt đầu câu bằng một tiếng vần bằng hoặc chỉ bằng tiếng vần trắc mà thôi, trái lại thì cà lăm như trường hợp trên. Có người luôn cà lăm môi khi nói, có người chỉ cà lăm khi bị xúc động hoặc sợ hãi. Tật này thường có tỷ lệ ở học sinh khoảng 5/1000 và thường xuất hiện từ lúc lên 5 hoặc 6 tuổi. Ngay từ khi 3 tuổi, trẻ đã nói cà lăm vì không diễn tả được ý tưởng của mình nhưng thường ít lâu sau khi đứa trẻ đã biết đủ tiếng nói thì tật này sẽ hết. Nhưng khi đứa trẻ đến tuối cắp sách đến trường, sự ngỡ ngàng vì thay đổi nếp sống, sự hoang mang, sợ hãi làm đứa trẻ cà lăm rồi vì gia đình không mấy chú ý tới, vì bạn bè chế giễu, đứa trẻ thành e lệ, nhút nhát, không dám nói, nên khi cần nói thì rất khó khăn mặc dầu trí khôn vẫn phát triển như những đứa trẻ khác. Đôi khi cà lăm là triệu chứng của bệnh về não nhưng trường hợp này rất hiếm. Ở một vài gia đình cha hoặc mẹ cà lăm và con cái cũng cà lăm, tuy nhiên đó không phải là bệnh di truyền mà chỉ là do sự bắt chước của trẻ nhỏ lâu ngày quen đi mà thôi. Muốn chữa trị cần phải thật kiên nhẫn, trước hết phải tìm nhược điểm nặng, nhẹ của người mang tật bằng cách sau đây :
Bắt đọc một bài báo nhanh hơn bình thường rồi thật chậm.
Bắt lặp lại một vài tiếng khó.
Bắt nút lỗ tai lại rồi đọc một bài báo.
Ở những trẻ nhỏ nên tập cho chúng nói cho đúng từng câu ngắn, tránh sự chế giễu và nhái lại, những người thân nên thương mến chúng hơn và đừng la mắng. Ở người lớn tuổi sự chữa trị sẽ khó khăn và phiền phức hơn. Phải tìm các bệnh về mũi, cuống họng, đôi khi bệnh suyễn cũng gây tật cà lăm. Phải tập thở cho điều hòa vì người nói lắp không biết thở và thường thở ra khi nói; trong khi tập thở cũng tập nói một vài tiếng rồi một câu khó (như đã nói ở trên). Mỗi ngày nên đứng trước gương, cử động môi và đọc lớn tiếng một bài học thuộc lòng hoặc hát một bài ca ngắn. Cần nhất là người bệnh phải tự tin và tập trấn tĩnh, bỏ tính tự ti mặc cảm; nếu cần có thể xin bác sĩ cho dùng thuốc an thần.

Leave a Reply

(*) Required, Your email will not be published