Quả na

Quả naHoa nhỏ, màu xanh lục mọc đối với lá,, có cuống dài 2-3cm. Hoa thường xuống, có 3 lá đài màu lục, 3 cánh hoa ngoài hẹp và dày, các cánh hoa ở trong rất hẹp hoặc thiếu hẳn nhiều nhị và nhiều lá noãn. Quả mọng kép, màu xanh mốc, gần như hình cầu, đường kính 7-10cm, có từng múi, mỗi múi ứng với một lá noãn. Thịt quả trắng. Hạt đen có vỏ cứng.
Gốc cây na ở quần đảo Angti, được xem vào trồng ở nước ta lấy quả ăn. Thịt quả mềm và thơm, ngọt ngon nhất là na dai. Các bộ phận của cây có thể thu hái quanh năm, thường dùng tươi.
Thành phần hoá học: Trong quả có 72% glucose, 14,52% saccharose, 1,73% tinh bột 2,7% protid và vitamin C. Trong lá có một alkaloid vô định hình, không có glucosid, lá xanh chứa 0,08% dầu. Hạt chứa 38,5 42% dầu, trong đó các acid béo (acid myristic, palmitic, stearic, arachidic, hexadecanoic, và oleic) chiếm tỷ lệ lớn. Trong hạt có một alkaloid vô định hình gọi là anonain. Chất độc trong hạt và rễ là các glycerid và các acid có phân tử lớn, lá, vỏ và rễ chứa acid hydrocyanic, vỏ chứa anonain.
Tác dụng
Quả na vị ngọt, chua, tính ấm; có tác dụng hạ khí tiêu đờm. Quả xanh làm săn da, tiêu sưng. Hạt na có vị đắng, hơi hôi, tính lạnh, có tác dụng thanh can, giải nhiệt, tiêu độc, sát trùng. Lá cũng có tác dụng kháng sinh tiêu viêm, sát trùng. Rễ cầm ỉa chảy.
Công dụng
Qủa na dùng chữa đi lỵ, tiết tinh, đái tháo, bệnh tiêu khát. Quả xanh dùng chữa lỵ và ỉa chảy, quả na điếc dùng trị mụn nhọt, đắp lên vú bị sưng. Hạt thường được dùng diệt côn trùng, trừ chấy rận. Lá na dùng trị sốt rét cơn lâu ngày, mụn nhọt sưng tấy, ghẻ. Rễ và vỏ cây dùng trị ỉa chảy và trục giun.
Đơn thuốc
Đi lỵ ra nước không dứt: 10 quả na ương (chín nửa chừng) lấy thịt ra, còn vỏ và hạt cho vào 2 bát nước, sắc còn một bát, ăn thịt quả và uống nước sắc.
Nhọt ở vú: Quả na điếc mài với dấm bôi nhiêu lần.
Sốt rét cơn lâu ngày: Vò một nắm lá (20-30g) giã nhỏ, chế thêm nước sôi vào vắt lấy một bát nước cốt, lọc qua vải, phơi sương, sáng hôm sau thêm tí rượu quấy uống trước lúc lên cơn hai giờ. Mỗi ngày uống một lần, uống liền 5-7 ngày.
Mụn nhọt sưng tấy: Lá na, lá bồ công anh, cũng giã đắp.
Giun đũa chòi lên ợ ra nước trong: Dùng một nắm rễ na mọc về hướng đông, rửa sạch, sao qua, sắc uống thì giun ra.
Trừ chấy, rận: Giã nhỏ hạt lấy nước gội đầu hay gâm quần áo.

Leave a Reply

(*) Required, Your email will not be published